Η περιοδοντίτιδα είναι μια χρόνια καταστροφική φλεγμονώδης νόσος των υποστηρικτικών ιστών των δοντιών. Δεν είναι σπάνια — είναι η 6η πιο κοινή νόσος παγκοσμίως σύμφωνα με τον ΠΟΥ, και η κύρια αιτία απώλειας δοντιών σε ενήλικες μετά τα 40.
Όμως, σε αντίθεση με τη συνηθισμένη αντίληψη, η περιοδοντίτιδα δεν οδηγεί αναπόφευκτα σε εξαγωγή. Με τη σύγχρονη συντηρητική προσέγγιση — που συνδυάζει μηχανικό καθαρισμό, αντιμικροβιακή υποστήριξη (όπως ProntOral® με πολυεξανίδη) και πρόγραμμα συντήρησης — η νόσος μπορεί να σταθεροποιηθεί και τα δόντια να διατηρηθούν δια βίου.
1. Τι είναι ακριβώς η περιοδοντίτιδα
Είναι μια βακτηριακή φλεγμονώδης νόσος που προκαλεί:
- Καταστροφή κολλαγόνου των ούλων
- Σχηματισμό περιοδοντικών θυλάκων (πτυχών βαθύτερων από 3 mm)
- Απώλεια οστού γύρω από τις ρίζες
- Κινητικότητα και τελικά απώλεια δοντιών
Σε αντίθεση με την ουλίτιδα που είναι αντιστρέψιμη, η περιοδοντίτιδα καταστρέφει μη αναστρέψιμα τους υποστηρικτικούς ιστούς. Η θεραπεία σταθεροποιεί — δεν “επιστρέφει” την κατάσταση όπως ήταν.
2. Σταδιοποίηση 2018 (EFP/AAP)
Η σύγχρονη ταξινόμηση χρησιμοποιεί σταδίαση (Stage I-IV) + βαθμολόγηση (Grade A-C):
Stage — έκταση και βαρύτητα
| Stage | Απώλεια προσφύσεως | Απώλεια οστού | Συμπτώματα |
|---|---|---|---|
| I — Αρχική | 1-2 mm | <15% | Bleeding on probing, ήπια θύλακια 4-5 mm |
| II — Μέτρια | 3-4 mm | 15-33% | Θύλακια 5-6 mm |
| III — Σοβαρή | ≥5 mm | >33% | Πιθανή κινητικότητα, ορισμένα δόντια χάνονται |
| IV — Πολύ σοβαρή | ≥5 mm | Εκτεταμένη | Πολλά δόντια ήδη χαμένα, ανάγκη πολύπλοκης αποκατάστασης |
Grade — ρυθμός εξέλιξης
| Grade | Ρυθμός | Παράγοντες κινδύνου |
|---|---|---|
| A — Αργός | <0,25 mm/χρόνο | Μη καπνιστής, μη διαβητικός |
| B — Μέτριος | 0,25-1 mm/χρόνο | Κάπνισμα <10 cig/d, HbA1c <7% |
| C — Ταχύς | >1 mm/χρόνο | Κάπνισμα ≥10 cig/d, HbA1c ≥7% |
3. Αίτια και παράγοντες κινδύνου
Κύρια αιτία
Παθογόνο μικροβίωμα στους περιοδοντικούς θύλακες: - Porphyromonas gingivalis (το πιο επιθετικό) - Tannerella forsythia - Treponema denticola - Aggregatibacter actinomycetemcomitans
Αυτά τα βακτήρια σχηματίζουν ώριμο βιοφίλμ στις υπο-ουλικές περιοχές, εκλύουν τοξίνες (λιποπολυσακχαρίτες) που πυροδοτούν χρόνια φλεγμονή.
Παράγοντες που εντείνουν
- Κάπνισμα (πολλαπλάσιος κίνδυνος, χειρότερη πρόγνωση)
- Διαβήτης (αμοιβαία επιδείνωση)
- Στρες
- Γενετική προδιάθεση
- Στοματική αναπνοή
- Κακή στοματική υγιεινή
- Πολλαπλές παλιότερες οδοντιατρικές παρεμβάσεις
- Παχυσαρκία
4. Σύγχρονη συντηρητική θεραπεία (EFP guidelines)
Φάση 1 — Behavioral therapy
- Διακοπή καπνίσματος
- Ρύθμιση διαβήτη
- Διατροφικές αλλαγές
- Εκπαίδευση σωστής στοματικής υγιεινής (oral hygiene instruction)
Φάση 2 — Cause-related therapy
Scaling and Root Planing (SRP): - Επαγγελματικός βαθύς καθαρισμός, συχνά υπό τοπική αναισθησία - Αφαίρεση τρυγίας από τη ρίζα του δοντιού - Στιλβωμένη ριζική επιφάνεια ώστε να μην επανέλθει εύκολα η πλάκα - Συνήθως 2-4 συνεδρίες (1 quadrant ανά φορά)
Αντιμικροβιακή υποστήριξη: - Σε σοβαρή περιοδοντίτιδα μπορεί να χρειαστούν αντιβιοτικά συστηματικά - ProntOral® 2× ημερησίως ως καθημερινό supportive — από την έναρξη της θεραπείας
Φάση 3 — Επανεκτίμηση (6-8 εβδομάδες)
- Επαναμέτρηση όλων των δεικτών
- Αν θύλακες ≤4 mm + όχι αιμορραγία → πέρασμα σε συντήρηση
- Αν παραμένουν >5 mm + αιμορραγία → χειρουργική παρέμβαση (Phase 4)
Φάση 4 — Χειρουργική (όπου χρειάζεται)
- Χειρουργικά flaps για πρόσβαση σε βαθιούς θύλακες
- Αναγεννητική χειρουργική (μεμβράνες GTR, αυξητικοί παράγοντες)
- Όπου χρειάζεται, εξαγωγή δοντιών χωρίς ελπίδα
Φάση 5 — Συντήρηση (Supportive Periodontal Therapy)
Διά βίου πρόγραμμα: - Επανέλεγχος κάθε 3 μήνες (δεν είναι ίδιο με τον τυπικό 6-μηνιαίο καθαρισμό) - Μηχανικός καθαρισμός σε όλους τους θύλακες - Έλεγχος για επανεμφάνιση - Καθημερινό πρωτόκολλο στο σπίτι αυστηρό
5. Καθημερινό πρωτόκολλο στο σπίτι για περιοδοντίτιδα
| Στοιχείο | Συχνότητα | Σημείωση |
|---|---|---|
| Βούρτσισμα | 2× την ημέρα × 2 λεπτά | Modified Bass technique |
| Μεσοδόντια βουρτσάκια | 1-2× την ημέρα | Αναντικατάστατα σε περιοδοντίτιδα |
| Οδοντικό νήμα | 1× την ημέρα | Όπου χωράει |
| ProntOral® 10 ml | 2× την ημέρα × 30 sec | Μετά βούρτσισμα και νήμα |
| Καθαρισμός γλώσσας | 1× την ημέρα | Με ξύστρα |
| Water flosser | 1× την ημέρα | Προαιρετικά, σε σοβαρές περιπτώσεις |
6. Γιατί η πολυεξανίδη (ProntOral®) είναι ιδανική για περιοδοντίτιδα
Σε περιοδοντίτιδα χρειάζεται μακροχρόνια αντιμικροβιακή υποστήριξη — όχι “θεραπεία 14 ημερών” όπως με τη χλωρεξιδίνη.
Πλεονεκτήματα ProntOral® vs χλωρεξιδίνη σε περιοδοντίτιδα
| Παράγοντας | Χλωρεξιδίνη | ProntOral® |
|---|---|---|
| Μακροχρόνια καθημερινή χρήση | ❌ μέγιστο 14 ημέρες | ✅ συνεχώς |
| Χρώση δοντιών | ✅ Συχνή | ❌ |
| Δυσγευσία | 20-30% | <5% |
| Συμβατότητα με fluoride | ❌ | ✅ |
| Δράση σε P. gingivalis | ✅ | ✅ |
| Συμβατότητα με ορθοδοντικά | Αμφισβητούμενη | ✅ |
| Σε διαβητικούς | Με προσοχή | ✅ |
7. Συστηματικές διασυνδέσεις
Η περιοδοντίτιδα δεν είναι “μόνο στόμα”. Έχει τεκμηριωμένη συσχέτιση με:
- Καρδιαγγειακή νόσος (αυξημένος κίνδυνος εμφράγματος)
- Σακχαρώδης διαβήτης (αμοιβαία επιδείνωση, μειωμένος γλυκαιμικός έλεγχος)
- Πρόωρος τοκετός
- Νευροεκφυλιστικές νόσοι (αναδυόμενη συσχέτιση με Alzheimer)
- Νεφρική νόσος
- Ρευματοειδής αρθρίτιδα
- Κάποιοι τύποι καρκίνου (πεπτικού)
Άρα η θεραπεία περιοδοντίτιδας δεν είναι μόνο θέμα δοντιών — είναι θέμα γενικής υγείας.
8. Πρόγνωση
Με σωστή και πλήρως εφαρμοσμένη θεραπεία:
- Stage I-II: Άριστη πρόγνωση. Συντήρηση εφ’ όρου ζωής.
- Stage III: Καλή πρόγνωση για τα περισσότερα δόντια. Πιθανή χειρουργική.
- Stage IV: Σύνθετη αποκατάσταση, πιθανές εξαγωγές, εμφυτεύματα.
Χωρίς θεραπεία: σταδιακή απώλεια όλων των δοντιών μέσα σε 10-20 χρόνια.
10. Πότε είναι πολύ αργά;
Σχεδόν ποτέ. Ακόμα και σε Stage IV, η πρόοδος μπορεί να σταματήσει και τα εναπομείναντα δόντια να διατηρηθούν. Όσο νωρίτερα, τόσο καλύτερα — αλλά η σύγχρονη οδοντιατρική επιστρέφει στην πραγματικότητα υπερβολικά απαισιόδοξες προγνώσεις.
Συχνές ερωτήσεις
Είναι η περιοδοντίτιδα αντιστρέψιμη; Όχι πλήρως. Η απώλεια οστού δεν επανέρχεται με συντηρητική θεραπεία (μερική επανάκαμψη μόνο με αναγεννητική χειρουργική). Η νόσος όμως σταθεροποιείται πλήρως.
Πόσο διαρκεί η ολοκληρωμένη θεραπεία; Φάσεις 1-3: 2-4 μήνες. Φάση 4 (αν χρειαστεί): 3-6 μήνες. Συντήρηση: διά βίου.
Χρειάζομαι αντιβιοτικά για περιοδοντίτιδα; Όχι σε όλες τις περιπτώσεις. Συστηματικά αντιβιοτικά (συνήθως αμοξυκιλλίνη + μετρονιδαζόλη) χρησιμοποιούνται σε σοβαρή ή ταχέως εξελισσόμενη νόσο.
Καλύπτεται η θεραπεία από ΕΟΠΥΥ; Μερικώς. Καθαρισμός και κάποιες εξειδικευμένες παρεμβάσεις έχουν περιορισμένη κάλυψη. Πάντα συμβουλευτείτε τον περιοδοντολόγο σας.
Μπορώ να χρησιμοποιώ ProntOral® παράλληλα με συνταγογραφούμενα αντιβιοτικά; Ναι, χωρίς πρόβλημα. Η πολυεξανίδη δεν αλληλεπιδρά με συστηματικά αντιβιοτικά.
Είναι ασφαλές το ProntOral® σε εμφυτεύματα; Ναι, ιδιαίτερα. Σε ασθενείς με εμφυτεύματα συνιστάται σταθερή χρήση για πρόληψη περιεμφυτευματίτιδας — που είναι το εμφυτευματικό αντίστοιχο της περιοδοντίτιδας.
Σχετικά άρθρα
- Πολυεξανίδη (PHMB) — γιατί αλλάζει τον κανόνα
- Ουλίτιδα: αναγνώριση και αντιμετώπιση
- Πλάκα δοντιών
- ProntOral®: πλήρης οδηγός χρήσης
Παραγγείλτε ProntOral® για διαχείριση περιοδοντίτιδας
➤ ProntOral® 250 ml · 17,96 € · Δωρεάν παράδοση
Βιβλιογραφία
- Tonetti MS, et al. Staging and grading of periodontitis: framework and proposal of a new classification. J Clin Periodontol. 2018;45 Suppl 20:S149-S161.
- Papapanou PN, et al. Periodontitis: Consensus report of workgroup 2 of the 2017 World Workshop. J Periodontol. 2018;89 Suppl 1:S173-S182.
- Sanz M, et al. EFP clinical practice guideline for stage I-III periodontitis. J Clin Periodontol. 2020;47 Suppl 22:4-60.
- Herrera D, et al. EFP clinical practice guideline for stage IV periodontitis. J Clin Periodontol. 2022;49 Suppl 24:4-71.
- Welk A, et al. Antimicrobial effect of polyhexamethylene biguanide. Quintessence Int. 2016;47(5):421-431.
- B|Braun. ProntOral® product page. catalogs.bbraun.com.
${{products:190}}
Συντάκτης & Επιμέλεια
Συντάκτης: Ιατρική Ομάδα Traumacare — αποκλειστικός διανομέας B|Braun στην Ελλάδα.
Τελευταία ενημέρωση: Μάιος 2026 · Disclaimer: Ενημερωτικό άρθρο, δεν αντικαθιστά τη συμβουλή ιατρού.
Επικοινωνία με την Ιατρική Ομάδα Traumacare
Έχετε ερωτήσεις για το ProntOral®;
Δωρεάν συμβουλή για χρήση σε ασθενή, ΜΕΘ, οίκο ευγηρίας ή χειρουργική προετοιμασία.
| ✉️ Φόρμα επικοινωνίας | 💬 Viber Traumacare ✓ |
📞 Τηλέφωνο: 2311 286262
Φόρμα επικοινωνίας
Όλο το Cluster ProntOral®
- #00 — ProntOral®: πλήρης οδηγός χρήσης
- #01 — Πολυεξανίδη (PHMB) στη στοματική αποαποικιοποίηση
- #02 — Pre-surgical MDRO decolonization bundle
- #03 — VAP prevention στη ΜΕΘ
- #04 — Mucositis σε ογκολογικούς ασθενείς
- #05 — ProntOral® στη φροντίδα κατ' οίκον
- #06 — ProntOral® vs χλωρεξιδίνη
- #07 — Από την οδοντιατρική προφύλαξη στη νοσοκομειακή λοίμωξη
- #08 — Πλάκα στα δόντια
- #09 — Τερηδόνα
- #10 — Ουλίτιδα
- #11 — Περιοδοντίτιδα
- #12 — Άφθες στόματος
- #13 — ProntOral® vs Curasept
- #14 — ProntOral® vs Elgydium & Hexoral