Κολοστομία (Παρά Φύση Έδρα): Τι Είναι, Τύποι & Καθημερινή Φροντίδα

Η κολοστομία, που παλιότερα λεγόταν και παρά φύση έδρα, είναι ένα άνοιγμα στην κοιλιά από το οποίο βγαίνουν τα κόπρανα, όταν δεν μπορούν να περάσουν από το τελευταίο κομμάτι του εντέρου. Τα κόπρανα συλλέγονται σε έναν μικρό σάκο που κολλάει στο δέρμα. Αν μόλις σας είπαν ότι θα χρειαστείτε κολοστομία, είναι φυσιολογικό να νιώθετε άγχος. Σε αυτόν τον οδηγό θα βρείτε με απλά λόγια τι είναι, ποιοι τύποι υπάρχουν, πότε είναι μόνιμη και πότε προσωρινή, πώς τη φροντίζετε και τι καλύπτει ο ΕΟΠΥΥ.

Τι Είναι η Κολοστομία

Στην κολοστομία ο χειρουργός φέρνει ένα κομμάτι του παχέος εντέρου (κόλον) έξω από το δέρμα της κοιλιάς και το ράβει εκεί. Αυτό το άνοιγμα λέγεται στομία. Αντί να βγαίνουν από τον πρωκτό, τα κόπρανα βγαίνουν από τη στομία και συλλέγονται σε σάκο.

• Η στομία δεν πονάει, γιατί δεν έχει νεύρα πόνου. Είναι ρόδινη ή κόκκινη και υγρή, όπως το εσωτερικό του στόματος.
• Δεν έχει σφιγκτήρα, οπότε δεν μπορείτε να ελέγξετε πότε θα βγουν κόπρανα ή αέρια. Γι' αυτό φοράτε σάκο συνεχώς.
• Τις πρώτες 6–8 εβδομάδες είναι πρησμένη και μικραίνει σταδιακά. Μετράτε τη διάμετρο σε κάθε αλλαγή.

Η κολοστομία είναι ένα από τα τρία είδη στομίας. Η ειλεοστομία γίνεται από το λεπτό έντερο και η ουρητηροστομία αφορά τα ούρα. Δείτε και τι είναι γενικά η στομία.

Οι 3 Τύποι Κολοστομίας

Ο τύπος εξαρτάται από το σημείο του παχέος εντέρου όπου γίνεται η στομία. Όσο πιο κοντά στο τέλος του εντέρου, τόσο περισσότερο νερό έχει απορροφηθεί και τόσο πιο σχηματισμένα είναι τα κόπρανα.

Οι 3 τύποι κολοστομίας και τι σάκο χρειάζεται ο καθένας.

Τύπος	Θέση	Κόπρανα	Σάκος
Σιγμοειδής / κατιούσα	Κάτω αριστερά	Σχηματισμένα	Κλειστός
Εγκάρσια	Πάνω μέρος κοιλιάς	Μαλακά	Αδειαζόμενος ή κλειστός
Ανιούσα	Δεξιά πλευρά	Υγρά	Αδειαζόμενος

Σιγμοειδής ή κατιούσα κολοστομία

Είναι ο πιο συχνός τύπος, συνήθως μετά από χειρουργείο για καρκίνο του ορθού. Τα κόπρανα είναι σχεδόν φυσιολογικά και βγαίνουν 1–2 φορές την ημέρα, συχνά σε προβλέψιμες ώρες. Χρησιμοποιείτε κλειστό σάκο με φίλτρο αερίων, που τον πετάτε και βάζετε καινούριο.

Εγκάρσια κολοστομία

Γίνεται στο μεσαίο κομμάτι του παχέος εντέρου και είναι συχνά προσωρινή, για να «ξεκουραστεί» το έντερο μετά από επέμβαση ή επιπλοκή. Τα κόπρανα είναι πιο μαλακά, γι' αυτό συχνά χρειάζεται αδειαζόμενος σάκος.

Ανιούσα κολοστομία

Είναι ο πιο σπάνιος τύπος. Τα κόπρανα είναι υγρά και βγαίνουν συνεχώς, όπως στην ειλεοστομία, οπότε χρειάζεστε αδειαζόμενο σάκο και προσοχή στα υγρά που πίνετε.

Μόνιμη ή Προσωρινή Κολοστομία;

• Μόνιμη: όταν έχει αφαιρεθεί το τελευταίο κομμάτι του εντέρου ή ο πρωκτός, για παράδειγμα σε χαμηλό καρκίνο του ορθού, ή όταν η επανασύνδεση δεν είναι ασφαλής.
• Προσωρινή: όταν το έντερο χρειάζεται χρόνο για να επουλωθεί, για παράδειγμα μετά από διάτρηση, εκκολπωματίτιδα με επιπλοκές ή τραυματισμό. Η επανασύνδεση του εντέρου γίνεται με δεύτερη επέμβαση, συνήθως μετά από μερικούς μήνες, όταν το επιτρέψει ο χειρουργός.

Δείτε αναλυτικά πότε γίνεται κολοστομία και πώς γίνεται η επέμβαση βήμα-βήμα.

Κολοστομία ή Ειλεοστομία;

Κολοστομία από το παχύ έντερο, ειλεοστομία από το λεπτό.

Η βασική διαφορά είναι από πού βγαίνουν τα κόπρανα. Στην κολοστομία το παχύ έντερο έχει προλάβει να απορροφήσει νερό, οπότε τα κόπρανα είναι πιο σχηματισμένα και ο κίνδυνος αφυδάτωσης μικρός. Στην ειλεοστομία τα κόπρανα είναι υδαρή, βγαίνουν συνεχώς και ο ασθενής πρέπει να προσέχει πολύ τα υγρά και τα άλατα. Δείτε τον οδηγό Τι είναι η ειλεοστομία.

Η Καθημερινή Φροντίδα

Ποιο σάκο χρειάζομαι

• Κλειστός σάκος: για σχηματισμένα κόπρανα. Τον αλλάζετε όταν γεμίσει, συνήθως 1–2 φορές την ημέρα.
• Αδειαζόμενος σάκος: για μαλακά ή υγρά κόπρανα. Τον αδειάζετε από κάτω χωρίς να τον βγάλετε.
• Ενός ή δύο τεμαχίων: στο σύστημα ενός τεμαχίου σάκος και βάση είναι ενωμένα. Στο σύστημα δύο τεμαχίων η βάση μένει στο δέρμα για μερικές μέρες και αλλάζετε μόνο τον σάκο, κάτι που προστατεύει το ευαίσθητο δέρμα.
• Επίπεδη ή κυρτή (convex) βάση: η κυρτή ταιριάζει σε στομία επίπεδη, βυθισμένη ή σε πτυχή του δέρματος.

Όλοι οι σύγχρονοι σάκοι κολοστομίας έχουν φίλτρο άνθρακα που αφήνει τα αέρια να φεύγουν σιγά-σιγά χωρίς οσμή. Δείτε τον οδηγό σάκος κολοστομίας: τι είναι και πώς διαλέγω και τους σάκους κολοστομίας που διαθέτουμε.

Αλλαγή του σάκου και φροντίδα δέρματος

• Καθαρίζετε τη στομία και το δέρμα γύρω με χλιαρό νερό, χωρίς οινόπνευμα ή αρώματα, και στεγνώνετε πολύ καλά.
• Το άνοιγμα της βάσης πρέπει να είναι 2–3 mm μεγαλύτερο από τη στομία, ώστε τα κόπρανα να μην ακουμπούν το δέρμα.
• Αν το δέρμα κοκκινίσει, χρησιμοποιήστε προστατευτικό δέρματος και ελέγξτε το άνοιγμα. Δείτε τον οδηγό για τον ερεθισμό δέρματος γύρω από την κολοστομία.

Βήμα-βήμα οδηγίες θα βρείτε στο Πώς γίνεται η αλλαγή σάκου κολοστομίας.

Πώς Αλλάζει η Ζωή σας

• Διατροφή: στις περισσότερες κολοστομίες δεν υπάρχουν ειδικές απαγορεύσεις. Ορισμένες τροφές, όπως τα όσπρια, το λάχανο και τα αναψυκτικά, αυξάνουν τα αέρια. Δείτε τον οδηγό διατροφής με κολοστομία.
• Αέρια και οσμή: με σωστό σάκο και φίλτρο δεν γίνονται αντιληπτά. Δείτε 8 πρακτικές λύσεις για οσμή και αέρια.
• Εργασία: οι περισσότεροι επιστρέφουν σε δουλειά γραφείου μέσα σε 6–12 εβδομάδες, με την έγκριση του γιατρού.
• Άσκηση, μπάνιο, ταξίδια: περπάτημα από την πρώτη εβδομάδα, κολύμπι όταν επουλωθεί η τομή, βάρη σταδιακά μετά τον 3ο μήνα. Δείτε τον οδηγό για άσκηση, ταξίδια και κολύμπι με στομία.
• Ρούχα: ο σάκος δεν φαίνεται κάτω από κανονικά ρούχα.

Πώς εξελίσσεται η ανάρρωση εβδομάδα με εβδομάδα θα το βρείτε στον οδηγό ζωή μετά την κολοστομία: οι πρώτοι 6 μήνες.

Επαναφορά Κολοστομίας

Αν η κολοστομία σας είναι προσωρινή, κλείνει με δεύτερη επέμβαση, συνήθως τουλάχιστον 3 μήνες μετά, όταν έχει επουλωθεί το έντερο. Τα κόπρανα ξαναβγαίνουν από τον πρωκτό και το έντερο χρειάζεται μερικούς μήνες για να ξαναβρεί τον ρυθμό του. Δείτε αναλυτικά τον οδηγό επαναφορά κολοστομίας (επανένωση εντέρου).

Επιπλοκές της Κολοστομίας και Πότε να Δείτε Γιατρό

• Ερεθισμός δέρματος: η πιο συχνή επιπλοκή, συνήθως από διαρροή ή λάθος μέγεθος ανοίγματος.
• Διαρροή του σάκου: δείτε τις 7 αιτίες διαρροής και πώς σταματούν.
• Παραστομική κήλη: διόγκωση γύρω από τη στομία. Δείτε την πρόληψη και αντιμετώπιση της παραστομικής κήλης.
• Δυσκοιλιότητα ή διάρροια: συνήθως ρυθμίζονται με τη διατροφή και τα υγρά.
• Πρόπτωση ή στένωση της στομίας: η στομία βγαίνει πολύ έξω ή μικραίνει πολύ.

Επικοινωνήστε αμέσως με τον γιατρό σας αν η στομία γίνει σκούρα μωβ, μαύρη ή πολύ χλωμή, αν δεν βγαίνουν κόπρανα ούτε αέρια για πάνω από μία μέρα μαζί με πόνο ή εμετό, αν υπάρχει αιμορραγία που δεν σταματά ή υψηλός πυρετός.

Τι Καλύπτει ο ΕΟΠΥΥ

Ο ΕΟΠΥΥ καλύπτει κάθε μήνα τα υλικά κολοστομίας, δηλαδή σάκους, βάσεις και υλικά φροντίδας δέρματος, με 0% συμμετοχή, έως το μηνιαίο όριο των 290€. Χρειάζεστε ηλεκτρονική γνωμάτευση από τον θεράποντα ιατρό, την οποία εκτελείτε σε συμβεβλημένο πάροχο της επιλογής σας. Μπορείτε να αλλάξετε πάροχο όποτε θέλετε.

Το traumacare.gr είναι συμβεβλημένος πάροχος ΕΟΠΥΥ και αποκλειστικός αντιπρόσωπος στην Ελλάδα των υλικών στομίας της B. Braun. Αναλαμβάνουμε τη γνωμάτευση και την εκτέλεση, σας στέλνουμε τα υλικά στο σπίτι κάθε μήνα με δωρεάν express αποστολή: παράδοση την επόμενη ημέρα στις μεγάλες πόλεις, σε 1–2 ημέρες στην υπόλοιπη Ελλάδα και έως 3 ημέρες στα νησιά, και έχουμε νοσηλευτική υποστήριξη όλο τον χρόνο. Αν δεν ξέρετε τι ακριβώς χρησιμοποιείτε σήμερα, στείλτε μας στο Viber φωτογραφία του κουτιού. Δείτε τη σελίδα υλικά κολοστομίας μέσω ΕΟΠΥΥ.

Πριν το Χειρουργείο: Δωρεάν Προετοιμασία

Αν έχει προγραμματιστεί επέμβαση με κολοστομία, μην περιμένετε το εξιτήριο για να ψάξετε υλικά. Επικοινωνήστε μαζί μας πριν το χειρουργείο και σας προετοιμάζουμε δωρεάν:

• Δείγματα στο σπίτι σας: σάκους κολοστομίας και υλικά για το δέρμα, ώστε να τα έχετε δει πριν τα χρειαστείτε.
• Βοήθεια στην επιλογή του σωστού σάκου, και αλλαγή μεγέθους τους πρώτους μήνες, όσο η στομία μικραίνει.
• Εκπαίδευση του δικού σας ανθρώπου που θα σας βοηθά στο σπίτι.
• Καθοδήγηση για τον ΕΟΠΥΥ, ώστε τα υλικά να σας περιμένουν όταν γυρίσετε στο σπίτι.
• Ένα τηλέφωνο που απαντά: 2311 286 262 ή Viber Traumacare.

Ζητήστε επίσης από τον χειρουργό σας να σημαδευτεί η θέση της στομίας πριν την επέμβαση από στοματοθεραπεύτρια. Μια στομία σε σωστό σημείο σημαίνει λιγότερες διαρροές για πάντα.

Συχνές Ερωτήσεις

Τι είναι η παρά φύση έδρα;

Είναι ο παλιός όρος για την κολοστομία, και γενικά για τη στομία του εντέρου. Σημαίνει ότι τα κόπρανα βγαίνουν από ένα άνοιγμα στην κοιλιά και όχι από τον πρωκτό.

Είναι μόνιμη η κολοστομία;

Όχι πάντα. Ανάλογα με την αιτία, η κολοστομία μπορεί να είναι προσωρινή και το έντερο επανασυνδέεται με δεύτερη επέμβαση. Μόνιμη είναι όταν έχει αφαιρεθεί ο πρωκτός ή όταν η επανασύνδεση δεν είναι ασφαλής. Τι ισχύει για εσάς θα σας το πει ο χειρουργός σας.

Πονάει η στομία;

Όχι. Η στομία δεν έχει νεύρα πόνου. Μπορεί να ματώσει λίγο όταν την καθαρίζετε, που είναι φυσιολογικό. Πόνο μπορεί να νιώσετε στην τομή τις πρώτες εβδομάδες ή στο δέρμα γύρω της αν ερεθιστεί.

Πόσο συχνά αλλάζω τον σάκο κολοστομίας;

Τον κλειστό σάκο τον αλλάζετε όταν γεμίσει, συνήθως 1–2 φορές την ημέρα. Τον αδειαζόμενο τον αδειάζετε όταν γεμίσει κατά ένα τρίτο και τον αλλάζετε κάθε 1–3 ημέρες. Στο σύστημα δύο τεμαχίων η βάση μένει συνήθως μερικές μέρες.

Φαίνεται ο σάκος ή μυρίζει;

Συνήθως όχι. Οι σύγχρονοι σάκοι είναι λεπτοί, έχουν φίλτρο άνθρακα για τα αέρια και δεν αφήνουν οσμή όσο είναι σωστά κολλημένοι.

Ποια είναι η διαφορά κολοστομίας και ειλεοστομίας;

Η κολοστομία γίνεται από το παχύ έντερο και τα κόπρανα είναι συνήθως σχηματισμένα. Η ειλεοστομία γίνεται από το λεπτό έντερο, τα κόπρανα είναι υδαρή, βγαίνουν συνεχώς και υπάρχει μεγαλύτερος κίνδυνος αφυδάτωσης.

Μπορώ να ζήσω φυσιολογικά με κολοστομία;

Ναι. Οι περισσότεροι άνθρωποι με κολοστομία επιστρέφουν στη δουλειά, στην άσκηση, στα ταξίδια και στη σεξουαλική ζωή τους μέσα σε λίγους μήνες. Η προσαρμογή θέλει χρόνο και υποστήριξη, αλλά η στομία δεν φαίνεται ούτε περιορίζει την καθημερινότητα.

Καλύπτει ο ΕΟΠΥΥ τα υλικά κολοστομίας;

Ναι, με 0% συμμετοχή, έως 290€ τον μήνα. Χρειάζεστε γνωμάτευση από τον θεράποντα ιατρό, που εκτελείτε σε συμβεβλημένο πάροχο της επιλογής σας.

Έχετε πρακτικές απορίες για το σακουλάκι, τις διαρροές ή τα αέρια; Δείτε τις 14 συχνές ερωτήσεις για τη στομία εντέρου.

Ποιο είναι το προσδόκιμο ζωής με κολοστομία;

Η ίδια η κολοστομία δεν μειώνει το προσδόκιμο ζωής. Αυτό που μετράει είναι η πάθηση για την οποία έγινε, για παράδειγμα το στάδιο ενός καρκίνου ή η πορεία μιας φλεγμονώδους νόσου. Πολλοί άνθρωποι ζουν δεκαετίες με κολοστομία. Για τη δική σας περίπτωση, ο γιατρός σας είναι ο μόνος που μπορεί να σας απαντήσει.

Δικαιούμαι αναπηρία με κολοστομία (παρά φύση έδρα);

Η μόνιμη στομία μπορεί να αναγνωριστεί ως αναπηρία. Κάνετε αίτηση στα ΚΕΠΑ, και το ποσοστό το καθορίζει η υγειονομική επιτροπή, ανάλογα με το είδος της στομίας και τις επιπλοκές. Ρωτήστε τον γιατρό σας ποια δικαιολογητικά χρειάζονται.

Πότε κλείνει μια προσωρινή κολοστομία;

Συνήθως τουλάχιστον 3 μήνες μετά την πρώτη επέμβαση, όταν έχει επουλωθεί το έντερο και το επιτρέπει η γενική σας κατάσταση. Η επέμβαση λέγεται επαναφορά κολοστομίας ή επανένωση εντέρου.

Δοκιμάστε πρώτα — δωρεάν δείγμα

Για την κολοστομία δουλεύουμε τους σάκους Flexima και Proxima της B. Braun, σε σύστημα ενός και δύο τεμαχίων, με επίπεδη ή κυρτή βάση, και για το δέρμα το Askina Barrier Film.

${{products:40,2648,2355,50}}

Δεν χρειάζεται να αποφασίσετε στα τυφλά: ζητήστε δωρεάν δείγμα με τη φόρμα παρακάτω ή καλέστε στο 2311 286 262. Δείτε και όλα τα δωρεάν δείγματα.

Πηγές

1. American Society of Colon and Rectal Surgeons. Ostomy: patient information.
2. United Ostomy Associations of America. Colostomy Guide.
3. Cancer Research UK. Living with a colostomy.
4. ΦΕΚ Β' 5395/09-10-2025 (αποζημίωση υλικών στομίας από τον ΕΟΠΥΥ).

Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά τις οδηγίες του θεράποντος ιατρού σας. Τελευταία ενημέρωση περιεχομένου: Οκτώβριος 2026.