Βούλωμα καθετήρα νεφροστομίας — αίτια, πρόληψη και τι να κάνετε

Το βούλωμα είναι, μαζί με τη λοίμωξη, η πιο συχνή επιπλοκή της νεφροστομίας. Συμβαίνει όταν στο εσωτερικό του καθετήρα συσσωρεύονται άλατα, κρούστες αίματος ή κρυσταλλικά σωματίδια που μειώνουν ή σταματούν εντελώς τη ροή των ούρων. Ας δούμε γιατί συμβαίνει, πώς το αναγνωρίζετε και — κυρίως — πώς το προλαμβάνετε.

Αν δεν γνωρίζετε τι είναι η νεφροστομία ή τη συνολική φροντίδα, ξεκινήστε από εκεί.

Πώς αναγνωρίζετε το βούλωμα

• Η σακούλα παραμένει σχεδόν άδεια για περισσότερες από 4 ώρες.
• Παρουσιάζεται διαρροή ούρων γύρω από το σημείο εξόδου (τα ούρα βρίσκουν εξωτερική διαφυγή).
• Πόνος ή πίεση στην οσφύ της πλευράς του καθετήρα.
• Διογκώνεται η περιοχή πάνω από τον νεφρό.
• Σε προχωρημένη περίπτωση: πυρετός (αν συνυπάρχει λοίμωξη).

Τα 4 αίτια

1. Συσσώρευση αλάτων (encrustation)

Η συχνότερη αιτία. Άλατα ασβεστίου και μαγνησίου σχηματίζουν κρυστάλλους που κολλούν στα τοιχώματα του καθετήρα. Πιο επιρρεπείς οι ασθενείς με αλκαλικά ούρα ή με προηγούμενη ιστορία λίθων.

2. Θρόμβοι αίματος

Συχνότεροι τις πρώτες ημέρες μετά την τοποθέτηση ή μετά από τραυματισμό του βλεννογόνου. Σε ασθενείς που παίρνουν αντιπηκτικά είναι πιο επίμονοι.

3. Βιο-μεμβράνη βακτηρίων (biofilm)

Όταν συνυπάρχει λοίμωξη, βακτήρια σχηματίζουν στρώμα (biofilm) στο εσωτερικό του καθετήρα που και βουλώνει και αντιστέκεται στα αντιβιοτικά.

4. Μηχανική κάμψη

Σπανιότερη αιτία. Όταν ο σωλήνας τσακίζεται από κακή σταθεροποίηση ή απότομη κίνηση, η ροή σταματά μηχανικά. Συνήθως διορθώνεται με ευθυγράμμιση.

Πρόληψη — η σωστή ρουτίνα

1. Επαρκής ενυδάτωση: 1.5-2 λίτρα νερού/ημέρα. Η σωστή ροή είναι η καλύτερη «αυτοκαθαρισμός».
2. Διατροφή χαμηλή σε νάτριο και επεξεργασμένα τρόφιμα.
3. Θεραπεία ουρολοιμώξεων εγκαίρως — η αλκαλοποίηση των ούρων αυξάνει τους κρυστάλλους.
4. Σχολαστική σταθεροποίηση καθετήρα χωρίς κάμψεις.
5. Προγραμματισμένη αλλαγή κάθε 8-12 εβδομάδες — μην το αναβάλλετε.
6. Σε ασθενείς υψηλού κινδύνου, εβδομαδιαία πλύση από νοσηλευτή.

Τι κάνετε όταν συμβεί

Πρώτη οδηγία: Μην προσπαθήσετε να ξεβουλώσετε με δύναμη. Μπορεί να καταστρέψετε τον καθετήρα ή να προκαλέσετε ρήξη πυέλου.

1. Ελέγξτε αν η σακούλα είναι κάτω από το επίπεδο του νεφρού (η βαρύτητα βοηθά στη ροή).
2. Ελέγξτε αν ο σωλήνας έχει τσακιστεί ή διπλωθεί.
3. Αν δεν διορθώνεται μηχανικά: επικοινωνία με γιατρό.
4. Σε προγραμματισμένη ώρα γίνεται πλύση ή αλλαγή καθετήρα — αυτό είναι σύνηθες και δεν είναι επείγον αν δεν υπάρχει πυρετός.
5. Αν συνυπάρχει πυρετός ή έντονος πόνος: άμεσα στα επείγοντα.

Πλύση — μόνο εκπαιδευμένοι

Σε εκπαιδευμένους ασθενείς ή φροντιστές, μια πλύση με 5-10 ml φυσιολογικού ορού μπορεί να ξεμπλοκάρει αρχόμενο βούλωμα. Δείτε αναλυτικά στον σχετικό μας οδηγό «Πλύση καθετήρα νεφροστομίας» (link θα ενημερωθεί με το πραγματικό URL). Αν δεν είστε εκπαιδευμένοι, μην το επιχειρήσετε.

Πότε γίνεται έκτακτη αλλαγή

Σε επίμονο βούλωμα που δεν λύνεται με πλύση, σε εμφανείς κρούστες ή σε υποτροπιάζον πρόβλημα, ο γιατρός θα κανονίσει νέα τοποθέτηση καθετήρα — μια διαδικασία που γίνεται γρήγορα πάνω σε σύρμα-οδηγό μέσα από την υπάρχουσα οδό. Δεν χρειάζεται νέα παρακέντηση.

Σύγκριση υλικών — ποιος καθετήρας αντέχει περισσότερο

Τα προϊόντα δεν είναι όλα ίδια:

• Καθετήρες σιλικόνης 100% αντέχουν περισσότερο σε encrustation από αυτούς πολυουρεθάνης.
• Μερικά νεότερα μοντέλα έχουν επικάλυψη υδρογέλης που μειώνει την προσκόλληση μικροβίων.
• Οι B Braun Avitum καθετήρες έχουν συγκεκριμένα διαμετρήματα (8-14 Fr) με καλή αντοχή.

Ζητήστε από τον γιατρό σας ποιο τύπο σας έχει συστήσει και αν θα αξίζει αναβάθμιση σε ανθεκτικότερο υλικό.

Σχέση βουλώματος με λοίμωξη

Είναι κυκλικό πρόβλημα: λοίμωξη → αλκαλικά ούρα → περισσότερα άλατα → βούλωμα. Και αντίστροφα: βούλωμα → στάση ούρων → λοίμωξη. Η έγκαιρη αναγνώριση συμπτωμάτων λοίμωξης (link θα ενημερωθεί όταν δημοσιευτεί το άρθρο #10) είναι κρίσιμη για να σπάσει αυτός ο κύκλος.

Έχετε ερωτήσεις; Στείλτε μήνυμα

Η ομάδα μας θα σας απαντήσει εντός 24 ωρών. Ως αποκλειστικοί αντιπρόσωποι B Braun Avitum, σας προμηθεύουμε ανθεκτικούς καθετήρες σιλικόνης και υδρογέλης με κάλυψη ΕΟΠΥΥ.

Πηγές: Νοσηλευτική Φροντίδα Διαδερμικής Νεφροστομίας (ΓΝ Πατρών), B Braun Avitum, ΦΕΚ Β’ 5395/2025. Ενημερωτικό άρθρο, δεν αντικαθιστά την ιατρική συμβουλή.