Επίσχεση Ούρων (Κατακράτηση): Συμπτώματα, Αίτια & Θεραπεία

Επίσχεση ούρων, ή κατακράτηση ούρων, είναι όταν η ουροδόχος κύστη γεμίζει αλλά δεν μπορεί να αδειάσει, εντελώς ή εν μέρει. Αν νιώθετε ότι θέλετε να ουρήσετε αλλά δεν μπορείτε, ή ότι η κύστη δεν αδειάζει ποτέ τελείως, αυτός ο οδηγός εξηγεί τι μπορεί να συμβαίνει, ποια είναι τα συμπτώματα και τα αίτια, πότε είναι επείγον και πώς αντιμετωπίζεται, συχνά με καθετήρα.

Τι Είναι η Επίσχεση Ούρων

Κανονικά, όταν η κύστη γεμίσει, ο μυς της κύστης σφίγγει, ο σφιγκτήρας χαλαρώνει και τα ούρα βγαίνουν. Στην επίσχεση κάτι εμποδίζει αυτή τη διαδικασία: είτε κάτι φράζει τον δρόμο, όπως ένας διογκωμένος προστάτης, είτε η κύστη δεν σφίγγει αρκετά, για παράδειγμα από νευρολογική πάθηση ή φάρμακα. Οι άνδρες, κυρίως μετά τα 50, κινδυνεύουν περισσότερο, αλλά επίσχεση εμφανίζεται και σε γυναίκες.

Οξεία ή Χρόνια Επίσχεση Ούρων

• Οξεία επίσχεση: εμφανίζεται ξαφνικά. Έχετε έντονη ανάγκη για ούρηση αλλά δεν βγαίνει τίποτα, με πόνο και φούσκωμα στην κάτω κοιλιά. Είναι επείγον: χρειάζεται καθετήρας μέσα σε λίγες ώρες.
• Χρόνια επίσχεση: αναπτύσσεται σιγά-σιγά, συχνά χωρίς πόνο. Ουρείτε, αλλά η κύστη δεν αδειάζει τελείως και μένουν ούρα μέσα της. Συχνά δεν το καταλαβαίνετε για καιρό.

Κατακράτηση Ούρων: Συμπτώματα

• «Νιώθω ότι θέλω να ουρήσω αλλά δεν μπορώ»: το πιο χαρακτηριστικό σύμπτωμα.
• Αδύναμη ή διακεκομμένη ροή, ή χρειάζεται να σπρώξετε για να ξεκινήσει.
• Αίσθημα ότι η κύστη δεν αδειάζει ποτέ τελείως.
• Συχνοουρία με μικρές ποσότητες κάθε φορά, και ούρηση τη νύχτα.
• Διαφυγή ούρων σταγόνα-σταγόνα, από την υπερπλήρη κύστη.
• Στην οξεία μορφή, πόνος και φούσκωμα στην κάτω κοιλιά.

Αίτια της Επίσχεσης Ούρων

Στους άνδρες

• Καλοήθης υπερπλασία του προστάτη: η πιο συχνή αιτία μετά τα 50.
• Στένωμα της ουρήθρας. Δείτε τι είναι η αυτοδιαστολή με καθετήρα.

Στις γυναίκες

• Πρόπτωση πυελικών οργάνων (κύστης ή μήτρας), συχνά μετά από τοκετούς.
• Μετά από γυναικολογικό χειρουργείο ή επεμβάσεις για την ακράτεια.
• Σπάνια, στην εγκυμοσύνη ή από μεγάλο ινομύωμα.

Και στα δύο φύλα

• Μετά από χειρουργείο, ιδίως με ολική ή ραχιαία αναισθησία: η λεγόμενη μετεγχειρητική επίσχεση ούρων.
• Φάρμακα: ορισμένα αντιισταμινικά, αντικαταθλιπτικά, οπιοειδή παυσίπονα, φάρμακα για τη μύτη και τον βήχα.
• Νευρολογικές παθήσεις: διαβήτης, σκλήρυνση κατά πλάκας, Πάρκινσον, κάκωση νωτιαίου μυελού, εγκεφαλικό. Δείτε τη νευρογενή κύστη.
• Έντονη δυσκοιλιότητα, που πιέζει την κύστη.
• Λοίμωξη ή φλεγμονή του ουροποιητικού, και πέτρες στην κύστη.

Επίσχεση Ούρων μετά από Καθετήρα ή Χειρουργείο

Είναι από τις πιο συχνές περιπτώσεις. Μετά από ένα χειρουργείο, ή αφού αφαιρεθεί ένας καθετήρας που έμεινε μέρες, η κύστη μπορεί να χρειαστεί χρόνο για να «ξυπνήσει». Γι' αυτό, μετά την αφαίρεση του καθετήρα, το νοσηλευτικό προσωπικό ελέγχει αν ουρείτε κανονικά και, συχνά με υπέρηχο, αν μένουν ούρα στην κύστη.

• Αν δεν ουρήσετε για αρκετές ώρες μετά την αφαίρεση, ή νιώθετε πόνο και φούσκωμα, ενημερώστε αμέσως τον γιατρό ή τον νοσηλευτή.
• Μπορεί να χρειαστεί να ξαναμπεί καθετήρας για λίγες ημέρες, ή να μάθετε διαλείποντα αυτοκαθετηριασμό μέχρι να επανέλθει η κύστη.
• Συνήθως η λειτουργία επανέρχεται. Αν ο προστάτης είναι η αιτία, ο ουρολόγος θα προτείνει θεραπεία.

Δεν Μπορώ να Ουρήσω: Τι Κάνω Τώρα

1. Χαλαρώστε: καθίστε στην τουαλέτα, πάρτε βαθιές ανάσες και μην σπρώχνετε με δύναμη.
2. Ζεστό νερό: ένα ζεστό μπάνιο ή ο ήχος νερού που τρέχει βοηθούν τους μύες να χαλαρώσουν.
3. Μην πίνετε μεγάλες ποσότητες για να «σπρώξετε» τα ούρα, γιατί γεμίζει κι άλλο η κύστη.
4. Πόνος ή αρκετές ώρες χωρίς ούρα: πηγαίνετε άμεσα στα επείγοντα. Ο καθετήρας ανακουφίζει αμέσως.
5. Μετά, ουρολόγος, για να βρεθεί η αιτία.

Αντιμετώπιση της Επίσχεσης Ούρων

• Άμεση ανακούφιση με καθετήρα: στην οξεία επίσχεση μπαίνει καθετήρας που αδειάζει την κύστη. Μπορεί να μείνει μερικές μέρες, μέχρι να ηρεμήσει η κύστη.
• Θεραπεία της αιτίας: φάρμακα για τον προστάτη, αλλαγή φαρμάκων που προκαλούν επίσχεση, αντιμετώπιση της δυσκοιλιότητας ή της λοίμωξης, και όπου χρειάζεται επέμβαση, για παράδειγμα στον προστάτη ή σε στένωμα.
• Διαλείπων αυτοκαθετηριασμός: στη χρόνια επίσχεση, κυρίως από νευρολογικά αίτια, ο ασθενής μαθαίνει να αδειάζει μόνος του την κύστη με καθετήρα μίας χρήσης, αρκετές φορές τη μέρα. Είναι ο πιο ασφαλής τρόπος για τα νεφρά. Δείτε τον οδηγό διαλείπων καθετηριασμός και αυτοκαθετηριασμός.
• Μόνιμος ή υπερηβικός καθετήρας: όταν ο αυτοκαθετηριασμός δεν είναι δυνατός.

Ποιος Καθετήρας για Κάθε Περίπτωση

Περίπτωση	Καθετήρας που χρησιμοποιείται συχνά
Οξεία επίσχεση, για λίγες ημέρες	Μόνιμος καθετήρας Foley
Χρόνια επίσχεση, ασθενής που μπορεί να βοηθηθεί μόνος	Διαλείπων καθετήρας μίας χρήσης: Actreen Hi-Lite Cath για άνδρες, Actreen Mini Cath για γυναίκες
Δυσκολία στη διέλευση, προστάτης ή στένωμα	Διαλείπων καθετήρας με κυρτή άκρη, Actreen Hi-Lite Cath Tiemann, με οδηγία ουρολόγου
Μακροχρόνια ανάγκη, όταν η ουρήθρα δεν επιτρέπει	Υπερηβικός καθετήρας, που τον τοποθετεί ουρολόγος

Τον τύπο τον ορίζει πάντα ο γιατρός. Για όλους τους τύπους δείτε τον οδηγό καθετήρας ούρων: τύποι, τοποθέτηση και φροντίδα.

Επίσχεση Ούρων: Συνέπειες αν δεν Αντιμετωπιστεί

• Ουρολοιμώξεις, γιατί τα ούρα που μένουν στην κύστη ευνοούν τα μικρόβια.
• Βλάβη της κύστης από την υπερδιάταση, που τη «χαλαρώνει» ακόμα περισσότερο.
• Βλάβη των νεφρών σε μακροχρόνια χρόνια επίσχεση, όταν η πίεση φτάνει προς τα νεφρά.
• Πέτρες στην κύστη.

Γι' αυτό η χρόνια επίσχεση, ακόμα κι όταν δεν πονάει, θέλει έλεγχο από ουρολόγο.

Συχνές Ερωτήσεις

Τι είναι η επίσχεση ούρων;

Είναι η αδυναμία να αδειάσει η ουροδόχος κύστη, εντελώς (οξεία) ή εν μέρει (χρόνια). Λέγεται και κατακράτηση ούρων.

Νιώθω ότι θέλω να ουρήσω αλλά δεν μπορώ. Τι κάνω;

Δοκιμάστε να χαλαρώσετε, με ζεστό μπάνιο ή νερό που τρέχει, χωρίς να σπρώχνετε με δύναμη. Αν δεν βγαίνει τίποτα για αρκετές ώρες ή έχετε πόνο και φούσκωμα στην κοιλιά, πηγαίνετε άμεσα στα επείγοντα, γιατί μπορεί να είναι οξεία επίσχεση.

Ποια είναι τα συμπτώματα της κατακράτησης ούρων;

Αδύναμη ή διακεκομμένη ροή, αίσθημα ότι η κύστη δεν αδειάζει, συχνοουρία με λίγα ούρα, ούρηση τη νύχτα και διαφυγή σταγόνων. Στην οξεία μορφή, έντονη ανάγκη χωρίς να βγαίνουν ούρα, με πόνο στην κάτω κοιλιά.

Γιατί δεν μπορώ να ουρήσω μετά από καθετήρα;

Μετά από χειρουργείο ή αφού αφαιρεθεί ένας καθετήρας που έμεινε μέρες, η κύστη μπορεί να χρειαστεί χρόνο για να λειτουργήσει ξανά. Συνήθως επανέρχεται μόλις υποχωρήσει η αναισθησία και σηκωθείτε από το κρεβάτι. Αν δεν ουρήσετε για αρκετές ώρες ή πονάτε, μπορεί να χρειαστεί ξανά καθετήρας για λίγες μέρες.

Πώς αντιμετωπίζεται η επίσχεση ούρων;

Άμεσα με καθετήρα που αδειάζει την κύστη. Μετά αντιμετωπίζεται η αιτία, με φάρμακα για τον προστάτη, αλλαγή φαρμάκων ή επέμβαση. Στη χρόνια επίσχεση συχνά προτείνεται ο διαλείπων αυτοκαθετηριασμός.

Μπορεί να πάθει επίσχεση ούρων μια γυναίκα;

Ναι, αν και πιο σπάνια από τους άνδρες. Συχνότερα αίτια είναι η πρόπτωση της κύστης ή της μήτρας, ένα γυναικολογικό χειρουργείο, φάρμακα ή νευρολογικές παθήσεις.

Είναι επικίνδυνη η επίσχεση ούρων;

Η οξεία είναι επείγουσα και θέλει καθετήρα μέσα σε λίγες ώρες. Η χρόνια, αν μείνει χωρίς αντιμετώπιση, μπορεί να προκαλέσει ουρολοιμώξεις, πέτρες και βλάβη στην κύστη και στα νεφρά.

Καλύπτει ο ΕΟΠΥΥ τους καθετήρες;

Οι καθετήρες αυτοκαθετηριασμού καλύπτονται με γνωμάτευση για συγκεκριμένες παθήσεις. Δείτε τι δικαιούστε, ή καλέστε μας να δούμε τη δική σας περίπτωση.

Δοκιμάστε πρώτα — δωρεάν δείγμα

Για τον διαλείποντα καθετηριασμό δουλεύουμε τη σειρά Actreen της B. Braun: έτοιμοι προλιπασμένοι καθετήρες, χωρίς ζελέ, νερό ή αναμονή. Hi-Lite Cath Nelaton και Tiemann για άνδρες, Mini Cath για γυναίκες. Στέλνουμε με δωρεάν express αποστολή: την επόμενη ημέρα στις μεγάλες πόλεις, σε 1–2 ημέρες στην υπόλοιπη Ελλάδα και έως 3 ημέρες στα νησιά.

${{products:83,86,81}}

Δεν χρειάζεται να αποφασίσετε στα τυφλά: ζητήστε δωρεάν δείγμα με τη φόρμα παρακάτω ή καλέστε στο 2311 286 262. Δείτε και όλα τα δωρεάν δείγματα.

Πηγές

1. National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases (NIDDK). Urinary Retention.
2. Healthdirect Australia. Urinary retention.
3. National Health Service (UK). Benign prostate enlargement.
4. Cleveland Clinic. Urethral stricture.

Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά τη συμβουλή γιατρού. Τελευταία ενημέρωση: Οκτώβριος 2026.