Καθετήρας Ούρων (Ουροκαθετήρας): Τύποι, Τοποθέτηση & Φροντίδα

Ο καθετήρας ούρων, ή ουροκαθετήρας, είναι ένας λεπτός, μαλακός σωλήνας που αδειάζει την ουροδόχο κύστη, όταν τα ούρα δεν μπορούν να βγουν φυσιολογικά ή όταν χρειάζεται έλεγχος της ούρησης. Μπορεί να μείνει στην κύστη για εβδομάδες, να μπαίνει και να βγαίνει αρκετές φορές τη μέρα, ή να εφαρμόζεται εξωτερικά. Σε αυτόν τον οδηγό θα βρείτε τους τύπους καθετήρα, πώς γίνεται η τοποθέτηση σε άντρα και σε γυναίκα, πόσο συχνά αλλάζει, πώς τον φροντίζετε στο σπίτι, τι παρενέργειες μπορεί να έχει και τι καλύπτει ο ΕΟΠΥΥ.

Οι 4 Τύποι Καθετήρα Ούρων

Μόνιμος, διαλείπων, υπερηβικός ή εξωτερικός: τι ταιριάζει σε κάθε περίπτωση.

Τύπος	Πώς λειτουργεί	Πότε χρησιμοποιείται
Μόνιμος (Foley)	Μπαίνει από την ουρήθρα και μένει στην κύστη. Ένα μικρό μπαλονάκι με αποστειρωμένο νερό τον κρατά στη θέση του. Συνδέεται σε σάκο ούρων.	Επίσχεση ούρων, πριν ή μετά από χειρουργείο, όταν ο ασθενής δεν μπορεί να ουρήσει
Διαλείπων (μίας χρήσης)	Μπαίνει μόνο για λίγα λεπτά, αδειάζει την κύστη και βγαίνει. Συνήθως 4–6 φορές τη μέρα.	Νευρογενής κύστη, ατελής κένωση. Τον κάνει συνήθως ο ίδιος ο ασθενής (αυτοκαθετηριασμός)
Υπερηβικός	Μπαίνει στην κύστη από ένα μικρό άνοιγμα στην κάτω κοιλιά, όχι από την ουρήθρα.	Μακροχρόνια χρήση, ή όταν η ουρήθρα δεν επιτρέπει καθετήρα
Εξωτερικός (περιπεϊκός)	Εφαρμόζει στο πέος σαν προφυλακτικό και συνδέεται σε σάκο. Δεν μπαίνει μέσα στο σώμα.	Ακράτεια ούρων στους άνδρες. Δεν βοηθά στην επίσχεση

Οι μόνιμοι καθετήρες φτιάχνονται κυρίως από λάτεξ ή σιλικόνη. Οι καθετήρες σιλικόνης είναι κατάλληλοι για όσους έχουν αλλεργία στο λάτεξ και συνήθως μπορούν να μείνουν περισσότερο χρόνο. Το πάχος μετριέται σε CH (Charrière): μεγαλύτερο νούμερο σημαίνει πιο χοντρός καθετήρας. Το σωστό μέγεθος το επιλέγει ο γιατρός.

Πότε Χρειάζεται Καθετήρας

• Επίσχεση ούρων: η κύστη γεμίζει αλλά δεν αδειάζει, για παράδειγμα από διογκωμένο προστάτη. Δείτε επίσχεση ούρων: αιτίες και ποιος καθετήρας ταιριάζει.
• Νευρογενής κύστη, μετά από κάκωση νωτιαίου μυελού, σκλήρυνση κατά πλάκας ή διαβήτη. Δείτε τη νευρογενή κύστη.
• Πριν, κατά και μετά από χειρουργείο, για τη μέτρηση των ούρων ή την ξεκούραση της κύστης.
• Ακράτεια ούρων, όταν άλλες λύσεις δεν αρκούν. Συνήθως με εξωτερικό καθετήρα. Δείτε την ακράτεια ούρων.

Τοποθέτηση Καθετήρα σε Άντρα και σε Γυναίκα

Τον μόνιμο καθετήρα τον τοποθετεί γιατρός ή νοσηλευτής, με άσηπτη τεχνική: καθαρισμός της περιοχής, αποστειρωμένα γάντια, και ζελέ που συχνά περιέχει τοπικό αναισθητικό για να μειωθεί η ενόχληση. Ο καθετήρας προχωρά απαλά μέχρι την κύστη, και όταν αρχίσουν να βγαίνουν ούρα φουσκώνει το μπαλονάκι με αποστειρωμένο νερό.

• Σε άντρα: η ουρήθρα είναι μακρύτερη, περίπου 20 εκατοστά, και περνά από τον προστάτη. Γι' αυτό η τοποθέτηση θέλει περισσότερη προσοχή, ιδίως όταν ο προστάτης είναι διογκωμένος. Αν συναντηθεί αντίσταση, δεν πιέζεται: ενημερώνεται ουρολόγος.
• Σε γυναίκα: η ουρήθρα είναι κοντή, περίπου 4 εκατοστά. Η δυσκολία είναι συνήθως να εντοπιστεί σωστά το στόμιο της ουρήθρας, πάνω από τον κόλπο.

Τον διαλείποντα καθετήρα τον μαθαίνει να τον βάζει ο ίδιος ο ασθενής, με καθαρή τεχνική, από νοσηλευτή ή ουρολόγο. Οι αυτολιπαινόμενοι καθετήρες γλιστρούν εύκολα χωρίς επιπλέον λιπαντικό. Δείτε τον οδηγό για τους αυτολιπαινόμενους καθετήρες και τον διαλείποντα καθετηριασμό.

Πονάει ο Καθετήρας;

Η τοποθέτηση προκαλεί συνήθως ενόχληση ή πίεση για λίγα δευτερόλεπτα, όχι έντονο πόνο, ιδίως με αναισθητικό ζελέ. Με τον μόνιμο καθετήρα στη θέση του, κάποιοι νιώθουν τις πρώτες μέρες ότι θέλουν να ουρήσουν ή έχουν σπασμούς της κύστης. Έντονος ή επίμονος πόνος, πόνος στην κοιλιά με λίγα ή καθόλου ούρα στον σάκο, ή πόνος με πυρετό, δεν είναι φυσιολογικός και θέλει γιατρό.

Κάθε Πότε Αλλάζει ο Καθετήρας

Κάθε μόνιμος καθετήρας έχει μέγιστο χρόνο παραμονής που ορίζει ο κατασκευαστής: από λίγες ημέρες για ορισμένους καθετήρες λάτεξ, έως και περίπου 12 εβδομάδες για τους καθετήρες σιλικόνης. Τη συχνότητα αλλαγής για εσάς την ορίζει ο γιατρός. Νωρίτερα αλλάζει αν βουλώσει, αν διαρρέει γύρω-γύρω ή αν υπάρχει λοίμωξη. Δείτε τον οδηγό αλλαγής σακούλας καθετήρα στο σπίτι και τι κάνετε σε βουλωμένο καθετήρα.

Καθετήρας με Βρυσάκι ή με Σάκο;

Ο μόνιμος καθετήρας συνδέεται συνήθως σε σάκο ούρων: σάκο ποδιού τη μέρα, που στερεώνεται στη γάμπα κάτω από το παντελόνι, και μεγαλύτερο σάκο νυκτός (ουροσυλλέκτη) τη νύχτα. Σε ορισμένους ασθενείς ο γιατρός προτείνει βαλβίδα καθετήρα, το «βρυσάκι»: η κύστη γεμίζει κανονικά και την αδειάζετε ανοίγοντας τη βαλβίδα στην τουαλέτα κάθε λίγες ώρες. Έτσι η κύστη κρατά τη λειτουργία της, χωρίς σάκο όλη μέρα.

Η Φροντίδα του Μόνιμου Καθετήρα στο Σπίτι

• Πλένετε τα χέρια πριν και μετά από κάθε επαφή με τον καθετήρα ή τον σάκο.
• Καθαρίζετε καθημερινά την περιοχή όπου μπαίνει ο καθετήρας με νερό και ήπιο σαπούνι, από το σώμα προς τα έξω.
• Ο σάκος πάντα πιο χαμηλά από την κύστη, για να μη γυρίζουν τα ούρα πίσω, και ποτέ ακουμπισμένος στο πάτωμα.
• Αδειάζετε τον σάκο όταν γεμίσει κατά τα δύο τρίτα, χωρίς να ακουμπά η βρύση πουθενά.
• Στερεώνετε τον σωλήνα στο πόδι, χωρίς τσακίσματα, ώστε να μην τραβάει.
• Πίνετε 1,5–2 λίτρα υγρά τη μέρα, εκτός αν ο γιατρός σας πει διαφορετικά.
• Πλύση του καθετήρα γίνεται μόνο με οδηγία γιατρού ή νοσηλευτή. Δείτε για ποιους σκοπούς γίνεται η πλύση της κύστης και τα διαλύματα πλύσης καθετήρα.

Μπάνιο μπορείτε να κάνετε κανονικά, με ντους, με τον καθετήρα και τον σάκο στη θέση τους.

Καθετήρας Ούρων: Παρενέργειες και Επιπλοκές

• Ουρολοίμωξη: η πιο συχνή επιπλοκή, και ο κίνδυνος μεγαλώνει όσο περισσότερο μένει ο καθετήρας. Δείτε τα συμπτώματα της ουρολοίμωξης από καθετήρα.
• Βούλωμα από επικαθίσεις ή θρόμβους: δεν βγαίνουν ούρα και η κοιλιά φουσκώνει.
• Διαφυγή ούρων γύρω από τον καθετήρα, συχνά από σπασμούς της κύστης ή βούλωμα.
• Λίγο αίμα στα ούρα μετά την τοποθέτηση ή την αλλαγή, που συνήθως υποχωρεί γρήγορα.
• Ερεθισμός ή τραυματισμός της ουρήθρας, κυρίως όταν ο καθετήρας τραβιέται.

Ενημερώστε αμέσως τον γιατρό σας αν έχετε πυρετό ή ρίγη, πόνο στην κοιλιά ή στην πλάτη, καθόλου ούρα για μερικές ώρες, έντονο αίμα ή θρόμβους, ή αν ο καθετήρας βγει μόνος του.

Τιμή Καθετήρα και ΕΟΠΥΥ

Η τιμή εξαρτάται από τον τύπο και το υλικό: οι καθετήρες Foley από λάτεξ είναι οι πιο οικονομικοί, οι καθετήρες σιλικόνης και οι αυτολιπαινόμενοι διαλείποντες κοστίζουν περισσότερο. Δείτε τις τιμές στις κατηγορίες:

• καθετήρες Foley,
• διαλείποντες καθετήρες μίας χρήσης,
• υπερηβικοί καθετήρες,
• εξωτερικοί ανδρικοί καθετήρες.

Οι καθετήρες αυτοκαθετηριασμού καλύπτονται από τον ΕΟΠΥΥ με γνωμάτευση, για συγκεκριμένες παθήσεις. Δείτε τι δικαιούστε ανά πάθηση. Για τους υπόλοιπους τύπους καλέστε μας να δούμε τι ισχύει στη δική σας περίπτωση. Το traumacare.gr είναι συμβεβλημένος πάροχος ΕΟΠΥΥ και αποκλειστικός αντιπρόσωπος στην Ελλάδα των καθετήρων της B. Braun (Actreen, Urimed, Cystofix). Στέλνουμε με δωρεάν express αποστολή: την επόμενη ημέρα στις μεγάλες πόλεις, σε 1–2 ημέρες στην υπόλοιπη Ελλάδα και έως 3 ημέρες στα νησιά.

Συχνές Ερωτήσεις

Τι είναι ο ουροκαθετήρας;

Είναι ένας λεπτός, μαλακός σωλήνας που μπαίνει στην ουροδόχο κύστη, συνήθως από την ουρήθρα, και αδειάζει τα ούρα σε σάκο ή στην τουαλέτα, όταν η κύστη δεν μπορεί να αδειάσει μόνη της.

Πονάει η τοποθέτηση καθετήρα;

Συνήθως προκαλεί ενόχληση ή πίεση για λίγα δευτερόλεπτα, όχι έντονο πόνο, ιδίως με ζελέ με τοπικό αναισθητικό. Έντονος ή επίμονος πόνος δεν είναι φυσιολογικός και θέλει γιατρό.

Κάθε πότε αλλάζει ο καθετήρας;

Εξαρτάται από το υλικό και τον κατασκευαστή: από λίγες ημέρες για ορισμένους καθετήρες λάτεξ, έως και περίπου 12 εβδομάδες για τους καθετήρες σιλικόνης. Τη συχνότητα την ορίζει ο γιατρός, και νωρίτερα αν ο καθετήρας βουλώσει ή υπάρχει λοίμωξη.

Ποια είναι η διαφορά καθετήρα σε άντρα και σε γυναίκα;

Στον άντρα η ουρήθρα είναι μακρύτερη, περίπου 20 εκατοστά, και περνά από τον προστάτη, οπότε η τοποθέτηση θέλει περισσότερη προσοχή. Στη γυναίκα είναι κοντή, περίπου 4 εκατοστά. Γι' αυτό οι γυναικείοι καθετήρες διαλείποντος καθετηριασμού είναι και πιο κοντοί.

Τι είναι ο καθετήρας με βρυσάκι;

Είναι ο μόνιμος καθετήρας που κλείνει με βαλβίδα αντί να συνδέεται συνεχώς σε σάκο. Η κύστη γεμίζει και την αδειάζετε ανοίγοντας τη βαλβίδα κάθε λίγες ώρες. Χρησιμοποιείται μόνο με οδηγία του γιατρού.

Υπάρχουν εξωτερικοί καθετήρες για γυναίκες;

Οι κλασικοί εξωτερικοί καθετήρες είναι για άνδρες. Για τις γυναίκες με ακράτεια υπάρχουν πιο περιορισμένες εξωτερικές λύσεις, και συνήθως χρησιμοποιούνται προϊόντα ακράτειας. Ρωτήστε μας να δούμε τι ταιριάζει.

Μπορώ να κάνω μπάνιο με καθετήρα;

Ναι, ντους κανονικά, με τον καθετήρα και τον σάκο στη θέση τους. Μπανιέρα και κολύμπι μόνο αν το εγκρίνει ο γιατρός.

Καλύπτει ο ΕΟΠΥΥ τους καθετήρες;

Οι καθετήρες αυτοκαθετηριασμού καλύπτονται με γνωμάτευση για συγκεκριμένες παθήσεις, όπως η νευρογενής κύστη. Για τους άλλους τύπους, καλέστε μας να δούμε τι ισχύει στη δική σας περίπτωση.

Δοκιμάστε πρώτα — δωρεάν δείγμα

Δουλεύουμε τους καθετήρες της B. Braun: Urimed Foley σιλικόνης, Actreen αυτολιπαινόμενους για διαλείποντα καθετηριασμό, Urimed Vision εξωτερικούς ανδρικούς καθετήρες, και τον σάκο ούρων Urimed 2L.

${{products:2230,2661,2272,3399}}

Δεν χρειάζεται να αποφασίσετε στα τυφλά: ζητήστε δωρεάν δείγμα με τη φόρμα παρακάτω ή καλέστε στο 2311 286 262. Δείτε και όλα τα δωρεάν δείγματα.

Πηγές

1. European Association of Urology Nurses. Evidence-based guidelines for best practice in urological health care: catheterisation.
2. National Health Service (UK). Urinary catheters.
3. Centers for Disease Control and Prevention. Guideline for prevention of catheter-associated urinary tract infections.

Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά τις οδηγίες του γιατρού ή του νοσηλευτή σας. Τελευταία ενημέρωση: Οκτώβριος 2026.