Εγκάρσια μυελίτιδα και εγκεφαλομυελίτιδα: η κύστη μετά

Η εγκάρσια μυελίτιδα και η οξεία διάχυτη εγκεφαλομυελίτιδα είναι σπάνιες. Εμφανίζονται απότομα, μέσα σε ώρες ή μέρες, και συχνά σε ανθρώπους που μέχρι τότε ήταν απολύτως υγιείς — ανάμεσά τους και παιδιά.

Αυτό το άρθρο αφορά όσους έχουν περάσει την οξεία φάση και τώρα αναρωτιούνται για την κύστη. Εξηγεί γιατί μπορεί να μείνει πίσω, πώς βοηθά ο καθετηριασμός, και τι δικαιούστε από τον ΕΟΠΥΥ.

Τι είναι η μυελίτιδα

Είναι φλεγμονή του νωτιαίου μυελού. Όταν επηρεάζει και τον εγκέφαλο, μιλάμε για εγκεφαλομυελίτιδα. Η αιτία μπορεί να είναι λοίμωξη, αυτοάνοση αντίδραση, ή μέρος μιας ευρύτερης νόσου. Συχνά δεν βρίσκεται.

Τα συμπτώματα εξελίσσονται μέσα σε ώρες ή μέρες: αδυναμία στα πόδια, μούδιασμα, και προβλήματα στην κύστη και το έντερο. Επειδή μοιάζουν με πίεση του νωτιαίου μυελού που θέλει επείγον χειρουργείο, η πρώτη εκτίμηση γίνεται πάντα επειγόντως. Ανασκόπηση στο Discovery Medicine αναφέρει ότι έως δύο στους τρεις ασθενείς μένουν με μέτρια ή σοβαρή υπολειπόμενη αναπηρία.

Η κύστη που μένει πίσω

Εδώ βρίσκεται το σημείο που ξαφνιάζει πολλούς. Σύμφωνα με μελέτη 60 ασθενών που παρακολουθήθηκαν κατά μέσο όρο 13 χρόνια σε εξειδικευμένο νευροουρολογικό κέντρο, η δυσλειτουργία της κύστης επιμένει συχνά, ακόμη κι όταν η κίνηση και η αίσθηση έχουν ανακάμψει.

Η κύστη μπορεί να γίνει υπερδραστήρια, να μην αδειάζει, ή να λειτουργεί σε υψηλή πίεση με σφιγκτήρα που δεν χαλαρώνει — όπως στις κακώσεις του νωτιαίου μυελού. Ποια μορφή θα πάρει εξαρτάται από το σημείο και την έκταση της φλεγμονής, και κρίνεται με ουροδυναμικό έλεγχο.

Στα παιδιά, μελέτη στο Journal of Urology βρήκε ότι η ανάκαμψη της κύστης συμβαδίζει με την κινητική ανάκαμψη: πλήρης κινητική αποκατάσταση συνδέθηκε με πλήρη αποκατάσταση της κύστης, ενώ η μερική ή καθόλου κινητική ανάκαμψη με μερική ή καθόλου ανάκαμψη της κύστης.

Η κύστη μπορεί να μείνει «δύσκολη», αλλά τα νεφρά μπορούν να μείνουν υγιή. Πηγή: Knight et al., Neurourol Urodyn 2021.

Γιατί ο διαλείπων καθετηριασμός

Όταν η κύστη δεν αδειάζει ή λειτουργεί σε υψηλή πίεση, ο διαλείπων καθετηριασμός την αδειάζει τακτικά και σε χαμηλή πίεση. Συνδυάζεται συχνά με φάρμακα ή ενέσεις αλλαντικής τοξίνης για την υπερδραστήρια κύστη. Στη μελέτη των 13 ετών, περίπου οι μισοί έπαιρναν αντιμουσκαρινικά φάρμακα και οι μισοί είχαν κάνει ενέσεις τοξίνης.

Το ενθαρρυντικό εύρημα της ίδιας μελέτης: με σωστή διαχείριση και τακτική παρακολούθηση, 53 από τους 58 ασθενείς με πρόσφατο υπέρηχο είχαν φυσιολογικά νεφρά. Η κύστη μπορεί να μείνει «δύσκολη», αλλά τα νεφρά μπορούν να μείνουν υγιή.

Τι να ζητήσετε μετά την οξεία φάση

• Μέτρηση υπολείμματος πριν φύγετε από το νοσοκομείο ή το κέντρο αποκατάστασης.
• Ουροδυναμικό έλεγχο όταν σταθεροποιηθεί η κατάσταση, για να ξέρετε σε τι πίεση δουλεύει η κύστη.
• Τακτικό υπέρηχο νεφρών, ακόμη κι αν νιώθετε καλά.
• Επανεκτίμηση αν τα συμπτώματα αλλάξουν, ή αν υπάρξει νέο επεισόδιο.

Τι δικαιούστε με τον κωδικό G04

Σύμφωνα με τον Πίνακα 12 του ΕΚΠΥ, όπως δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β' 5395/09.10.2025, για την εγκεφαλίτιδα, τη μυελίτιδα και την εγκεφαλομυελίτιδα (G04):

• Έως 180 καθετήρες τον μήνα — η μέγιστη ποσότητα του πίνακα, περίπου έξι καθετηριασμοί την ημέρα.
• Διάρκεια γνωμάτευσης έως 6 μήνες.
• Αρχική γνωμάτευση από Ουρολόγο ή Φυσίατρο· ανανέωση και από Νευρολόγο, Παθολόγο ή Γενικό Ιατρό.
• Συγχορηγούνται ουροσυλλέκτες: μίας χρήσης σε ίσο αριθμό με τους καθετήρες, ή πολλαπλών χρήσεων 10 τεμάχια τον μήνα.
• Ανώτατο μηνιαίο όριο δαπάνης 640 € για την κατηγορία.

Τα νούμερα είναι από τον Πίνακα 12 του ΕΚΠΥ, ΦΕΚ Β' 5395/09.10.2025.

Μια λεπτομέρεια: η εγκάρσια μυελίτιδα, ανάλογα με τη μορφή της, μπορεί να κωδικοποιηθεί και στις απομυελινωτικές νόσους (G35–G37), όπου το όριο είναι 150 τεμάχια. Ποιος κωδικός θα γραφτεί είναι απόφαση του γιατρού. Ολόκληρος ο πίνακας βρίσκεται στο άρθρο καθετήρες αυτοκαθετηριασμού και ΕΟΠΥΥ, και για τον ίδιο τον καθετηριασμό δείτε τον πλήρη οδηγό για τους αυτολιπαινόμενους καθετήρες.

Αν μόλις ξεκινάτε

Μετά από μια τόσο απότομη αρρώστια, ο καθετήρας μπορεί να μοιάζει με υπενθύμιση όσων έγιναν. Για πολλούς γίνεται το αντίθετο: ένα εργαλείο που τους επιστρέφει την ελευθερία να βγαίνουν χωρίς άγχος.

Στο 2311 286 262 απαντάει νοσηλευτής. Μπορείτε να ρωτήσετε τι γράφει η γνωμάτευσή σας, αν η ποσότητα βγάζει νόημα ή ποιος καθετήρας ταιριάζει στα χέρια σας — ανεξάρτητα από το πού αγοράζετε τα υλικά σας. Η επίδειξη γίνεται στον χώρο σας, δωρεάν και πανελλαδικά.

Δοκιμάστε πρώτα — δωρεάν δείγμα Actreen

Ο σωστός καθετήρας κρίνεται στα χέρια σας, όχι στο χαρτί. Γι' αυτό σας στέλνουμε δωρεάν δείγμα να το δοκιμάσετε πριν αποφασίσετε.

Είμαστε συνεργάτες της B|Braun και στους καθετήρες δουλεύουμε τη σειρά Actreen: υδρόφιλοι, έτοιμοι λιπασμένοι, χωρίς ζελέ, χωρίς νερό, χωρίς αναμονή. Ανήκουν στην κατηγορία που αποζημιώνεται από τον ΕΟΠΥΥ.

• Για άνδρες: Actreen Hi-Lite Cath Nelaton 41 cm, με ίσιο άκρο, σε διαμέτρους CH08 έως CH16 — και Actreen Hi-Lite Cath Tiemann 41 cm, με ελαφρώς κυρτό άκρο, για όταν το πέρασμα στο ύψος του προστάτη είναι δύσκολο.
• Για γυναίκες: Actreen Mini Cath 9 cm — μικρός, διακριτικός, χωράει σε τσέπη ή τσαντάκι.

${{products:88,92,83}}

Ζητήστε δωρεάν δείγμα με τη φόρμα παρακάτω. Γράψτε στο μήνυμα αν ο καθετήρας είναι για άνδρα, γυναίκα ή παιδί και, αν τη γνωρίζετε, τη διάμετρο (CH) που χρησιμοποιείτε. Αν δεν ξέρετε ποιο μέγεθος σας ταιριάζει, καλέστε στο 2311 286 262 — θα σας βοηθήσουμε να το βρείτε. Δείτε επίσης όλα τα δωρεάν δείγματα.

Πηγές

• Knight SL, Riley C, Wagh Y, et al. A retrospective review of the long term clinical outcomes of patients with neurogenic lower urinary tract dysfunction following transverse myelitis. Neurourol Urodyn 2021;40(1):219-227. doi:10.1002/nau.24537
• West TW. Transverse myelitis — a review of the presentation, diagnosis, and initial management. Discov Med 2013;16(88):167-77. PubMed
• DaJusta DG, Wosnitzer MS, Barone JG. Persistent motor deficits predict long-term bladder dysfunction in children following acute transverse myelitis. J Urol 2008;180(4 Suppl):1774-7. doi:10.1016/j.juro.2008.03.092
• Panicker JN, Fowler CJ, Kessler TM. Lower urinary tract dysfunction in the neurological patient: clinical assessment and management. Lancet Neurol 2015;14(7):720-32. doi:10.1016/S1474-4422(15)00070-8
• European Association of Urology. EAU Guidelines on Neuro-urology. uroweb.org
• Prieto JA, et al. Intermittent catheter techniques, strategies and designs. Cochrane Database Syst Rev 2021;10:CD006008. PubMed
• ΦΕΚ Β' 5395/09.10.2025, Απόφαση 287, Πίνακας 12 — Αναλώσιμο Υγειονομικό Υλικό, Καθετήρες / Ουροσυλλέκτες.

Το κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά την ιατρική γνωμάτευση. Η διάγνωση, η αγωγή, ο τύπος και η ποσότητα των υλικών καθορίζονται από τον θεράποντα ιατρό. Οι παροχές του ΕΟΠΥΥ μεταβάλλονται με νεότερες αποφάσεις.