Η ακράτεια κοπράνων είναι η απώλεια ελέγχου του εντέρου: από λίγο λέρωμα στο εσώρουχο ή αέρια που ξεφεύγουν, μέχρι κόπρανα που φεύγουν πριν φτάσετε στην τουαλέτα. Είναι πιο συχνή απ' όσο νομίζουμε, ιδίως μετά από δύσκολο τοκετό και στη μεγάλη ηλικία, και από τα πιο δύσκολα θέματα να τα συζητήσει κανείς. Τα καλά νέα: στις περισσότερες περιπτώσεις βελτιώνεται, συχνά με απλά μέτρα στην καθημερινότητα.
Γρήγορα: τι βοηθά από σήμερα
- Στόχος: κόπρανα τύπου 3–4 στην κλίμακα Bristol, σχηματισμένα και μαλακά, που συγκρατούνται και αδειάζουν πιο εύκολα.
- Τουαλέτα με πρόγραμμα: 20–30 λεπτά μετά το πρωινό ή το φαγητό, όταν το έντερο «ξυπνά».
- Προστασία του δέρματος: απαλός καθαρισμός με αφρό ή υγρά μαντηλάκια και κρέμα ψευδαργύρου.
- Δείτε γιατρό αν έχετε αίμα στα κόπρανα, αλλαγή στις συνήθειες του εντέρου ή απώλεια βάρους.
Δεν ξέρετε τι ταιριάζει; Ρωτήστε μας.
Τα Είδη της Ακράτειας Κοπράνων
- Επιτακτική: νιώθετε την ανάγκη, αλλά δεν προλαβαίνετε την τουαλέτα. Συνήθως σημαίνει ότι ο εξωτερικός σφιγκτήρας, που σφίγγετε θεληματικά, είναι αδύναμος.
- Παθητική: τα κόπρανα φεύγουν χωρίς να το καταλάβετε. Συχνά οφείλεται στον εσωτερικό σφιγκτήρα ή στη μειωμένη αίσθηση στο ορθό.
- Λέρωμα και αέρια: λίγο λέρωμα στο εσώρουχο μετά την κένωση ή αέρια που ξεφεύγουν. Είναι η πιο ήπια μορφή, αλλά επηρεάζει πολύ την καθημερινότητα.
Γιατί Συμβαίνει
- Τοκετός: ένας δύσκολος φυσιολογικός τοκετός, με ρήξη ή εμβρυουλκό, μπορεί να τραυματίσει τον σφιγκτήρα. Τα συμπτώματα μπορεί να φανούν και χρόνια μετά. Δείτε την ακράτεια μετά τον τοκετό.
- Διάρροια: τα υδαρή κόπρανα συγκρατούνται δύσκολα ακόμη και από υγιή σφιγκτήρα, π.χ. στο ευερέθιστο έντερο ή στη φλεγμονώδη νόσο του εντέρου.
- Σοβαρή δυσκοιλιότητα: σκληρά κόπρανα «κολλάνε» στο ορθό και υγρά κόπρανα ξεφεύγουν γύρω τους. Είναι πολύ συχνή αιτία στους ηλικιωμένους και συχνά μπερδεύεται με διάρροια.
- Επεμβάσεις στον πρωκτό, π.χ. για αιμορροΐδες ή συρίγγιο, και ακτινοθεραπεία στη λεκάνη.
- Νευρολογικά προβλήματα: διαβήτης, σκλήρυνση κατά πλάκας, κάκωση νωτιαίου μυελού, εγκεφαλικό, άνοια.
- Προπτώσεις: πρόπτωση ορθού ή ορθοκήλη, όπου τα κόπρανα δεν αδειάζουν πλήρως.
- Ηλικία: οι μύες του πυελικού εδάφους και ο σφιγκτήρας εξασθενούν με τα χρόνια.
Πώς Μπαίνει η Διάγνωση
Ο γιατρός, συνήθως πρωκτολόγος ή γαστρεντερολόγος, θα σας ρωτήσει πόσο συχνά και σε ποιες συνθήκες συμβαίνει και θα κάνει δακτυλική εξέταση. Βοηθά πολύ να κρατήσετε ημερολόγιο 1–2 εβδομάδων: πότε πήγατε τουαλέτα, αν υπήρξε διαρροή, και τη μορφή των κοπράνων με την κλίμακα Bristol. Ανάλογα με την περίπτωση μπορεί να ζητηθούν ενδοπρωκτικό υπερηχογράφημα, που δείχνει αν ο σφιγκτήρας έχει τραυματιστεί, μανομετρία, που μετρά τη δύναμή του, ή κολονοσκόπηση.
Αίμα στα κόπρανα, αλλαγή στις συνήθειες του εντέρου που κρατά εβδομάδες ή απώλεια βάρους θέλουν πάντα έλεγχο από γιατρό, ανεξάρτητα από την ακράτεια.
Η Μορφή των Κοπράνων Μετράει
Η κλίμακα Bristol χωρίζει τα κόπρανα σε 7 τύπους. Στην ακράτεια ο στόχος είναι οι τύποι 3 και 4: όσο πιο υδαρή είναι (τύποι 5–7), τόσο πιο δύσκολα συγκρατούνται. Όσο πιο σκληρά (τύποι 1–2), τόσο πιο εύκολα «κολλάνε» και προκαλούν διαρροή γύρω τους. Πολλές φορές, μόνο αλλάζοντας τη μορφή των κοπράνων, η ακράτεια μειώνεται σημαντικά.
Τι Βοηθά στην Καθημερινότητα
Διατροφή
- Φυτικές ίνες με μέτρο: αν τα κόπρανα είναι μαλακά, οι διαλυτές ίνες (βρώμη, μπανάνα, ψύλλιο) τα κάνουν πιο σφιχτά. Αν είναι σκληρά, οι ίνες με αρκετό νερό τα μαλακώνουν. Αυξήστε τις σταδιακά.
- Περιορίστε όσα επιταχύνουν το έντερο: καφέ, αλκοόλ, πολύ πικάντικα και λιπαρά, και τις τσίχλες ή καραμέλες «χωρίς ζάχαρη» με σορβιτόλη.
- Τακτικά γεύματα και αρκετά υγρά, ειδικά αν συνυπάρχει δυσκοιλιότητα.
- Κρατήστε σημειώσεις: κάποια τρόφιμα επηρεάζουν άλλους ανθρώπους και άλλα εσάς.
Πρόγραμμα τουαλέτας
Πηγαίνετε στην τουαλέτα 20–30 λεπτά μετά το πρωινό ή μετά από ένα γεύμα, όταν το έντερο κινείται πιο έντονα, και καθίστε χωρίς βιασύνη. Ένα σκαμπό κάτω από τα πόδια, ώστε τα γόνατα να είναι ψηλότερα από τους γοφούς, βοηθά να αδειάσει το έντερο πλήρως, και έτσι μένει λιγότερο για να διαφύγει αργότερα.
Ασκήσεις πυελικού εδάφους
Σφίξτε σαν να θέλετε να κρατήσετε αέρια, κρατήστε 5–10 δευτερόλεπτα και χαλαρώστε. 10 φορές, 3 φορές τη μέρα. Κάντε και γρήγορες συσπάσεις του ενός δευτερολέπτου, που βοηθούν όταν έρχεται ξαφνική ανάγκη. Οι ασκήσεις αποδίδουν περισσότερο με φυσικοθεραπευτή πυελικού εδάφους και biofeedback. Δείτε και τον οδηγό για το πυελικό έδαφος.
Θεραπείες
| Θεραπεία | Για ποιον |
|---|---|
| Λοπεραμίδη (με οδηγία γιατρού) | Μαλακά ή υδαρή κόπρανα. Τα κάνει πιο σφιχτά και αυξάνει τον τόνο του σφιγκτήρα. |
| Μαλακτικά ή υπόθετα | Όταν η ακράτεια οφείλεται σε δυσκοιλιότητα, για να αδειάζει το έντερο τακτικά. |
| Biofeedback και φυσικοθεραπεία | Αδύναμος σφιγκτήρας, επιτακτική ακράτεια. |
| Διαπρωκτικές πλύσεις | Επιλεγμένοι ασθενείς, π.χ. με νευρολογικό έντερο, για να αδειάζει το έντερο σε προγραμματισμένη ώρα. |
| Νευροδιέγερση ιερών νεύρων | Όταν τα συντηρητικά μέτρα δεν βοηθούν. Ένας μικρός διεγέρτης βελτιώνει τον έλεγχο του εντέρου. |
| Αποκατάσταση σφιγκτήρα | Όταν υπάρχει εμφανής τραυματισμός του σφιγκτήρα, π.χ. μετά από τοκετό. |
Ποια θεραπεία ταιριάζει εξαρτάται από την αιτία, γι' αυτό η σωστή διάγνωση είναι το πρώτο βήμα. Η κολοστομία είναι η τελευταία επιλογή, μόνο όταν όλα τα άλλα αποτύχουν, και για κάποιους ανθρώπους φέρνει πραγματική ανακούφιση.
Φροντίδα του Δέρματος
Τα κόπρανα, ιδίως τα υδαρή, ερεθίζουν γρήγορα το δέρμα και μπορεί να προκαλέσουν δερματίτιδα από ακράτεια: κοκκίνισμα, κάψιμο, ακόμη και πληγές. Η πρόληψη είναι απλή:
- Καθαρίστε αμέσως μετά από κάθε διαρροή, απαλά, με αφρό καθαρισμού ή υγρά μαντηλάκια, χωρίς σαπούνι και τρίψιμο.
- Στεγνώστε ταμπονάροντας, όχι τρίβοντας.
- Βάλτε προστατευτική κρέμα, π.χ. με οξείδιο του ψευδαργύρου, σε λεπτή στρώση.
- Αλλάζετε το επίθεμα όσο γίνεται πιο γρήγορα και προτιμήστε προϊόντα που «αναπνέουν».
Αν το δέρμα ανοίξει ή δεν βελτιώνεται σε λίγες μέρες, δείξτε το σε γιατρό ή νοσηλευτή.
Ποιο Προϊόν Ταιριάζει
| Κατάσταση | Τι ταιριάζει |
|---|---|
| Λέρωμα, αέρια, μικρές διαρροές | Seni V Normal, ανατομικό επίθεμα ειδικό για ακράτεια κοπράνων, με κανονικό ή εσώρουχο-βρακάκι. |
| Μεγαλύτερες διαρροές | Seni V Maxi, ή πάνα-βρακάκι για όσους κινούνται. |
| Κατάκοιτοι ή νύχτα | Πάνα ενηλίκων με αυτοκόλλητα και υποσέντονο για το κρεβάτι. Δείτε τον οδηγό για τις πάνες ενηλίκων. |
| Δέρμα | Αφρός ή μαντηλάκια για τον καθαρισμό και κρέμα ψευδαργύρου για προστασία. |
Οι σερβιέτες περιόδου και οι απλές σερβιέτες ακράτειας ούρων δεν είναι φτιαγμένες για κόπρανα: δεν κρατούν τη μυρωδιά και ερεθίζουν πιο εύκολα το δέρμα. Τα επιθέματα και οι πάνες ακράτειας δεν καλύπτονται από τον ΕΟΠΥΥ.
Μη Μείνετε με τη Ντροπή
Πολλοί άνθρωποι περιορίζουν τις εξόδους, τη δουλειά και τις σχέσεις τους για χρόνια χωρίς να το πουν σε κανέναν, ούτε στον γιατρό. Η ακράτεια κοπράνων είναι ιατρικό πρόβλημα με λύσεις, και οι γιατροί το βλέπουν συχνά. Δείτε πώς να το συζητήσετε χωρίς ντροπή. Αν έχετε και διαρροή ούρων, δείτε τον οδηγό για την ακράτεια ούρων.
${{products:1275,1276,1263,1297,1290,1292}}
Συχνές Ερωτήσεις
Τι είναι η ακράτεια κοπράνων;
Είναι η απώλεια ελέγχου του εντέρου: από λίγο λέρωμα του εσωρούχου ή διαφυγή αερίων, μέχρι κόπρανα που φεύγουν πριν φτάσετε στην τουαλέτα. Είναι πιο συχνή απ' όσο νομίζουμε και στις περισσότερες περιπτώσεις βελτιώνεται.
Είναι φυσιολογική η ακράτεια κοπράνων με την ηλικία;
Γίνεται πιο συχνή μετά τα 65, αλλά δεν είναι φυσιολογικό μέρος της ηλικίας. Στους ηλικιωμένους μια συχνή αιτία είναι η σοβαρή δυσκοιλιότητα, όπου υγρά κόπρανα «ξεφεύγουν» γύρω από σκληρά. Αυτό αντιμετωπίζεται.
Μπορεί να προκληθεί από τον τοκετό;
Ναι. Ένας δύσκολος φυσιολογικός τοκετός μπορεί να τραυματίσει τον σφιγκτήρα ή τα νεύρα του πυελικού εδάφους. Μερικές φορές τα συμπτώματα εμφανίζονται χρόνια αργότερα, γύρω από την εμμηνόπαυση.
Υπάρχουν φάρμακα για την ακράτεια κοπράνων;
Αν τα κόπρανα είναι μαλακά ή υδαρή, ο γιατρός μπορεί να συστήσει λοπεραμίδη, που τα κάνει πιο σφιχτά, ή συμπλήρωμα φυτικών ινών όπως το ψύλλιο. Αν η αιτία είναι η δυσκοιλιότητα, η θεραπεία είναι το αντίθετο: μαλακτικά. Γι' αυτό η αγωγή αποφασίζεται πάντα με τον γιατρό.
Τι να τρώω αν έχω ακράτεια κοπράνων;
Στόχος είναι κόπρανα σχηματισμένα και μαλακά, τύπου 3–4 στην κλίμακα Bristol. Βοηθούν τα τακτικά γεύματα και η σωστή ποσότητα φυτικών ινών. Πολλοί βελτιώνονται όταν μειώνουν τον καφέ, το αλκοόλ, τα πολύ πικάντικα και τις τσίχλες ή καραμέλες με γλυκαντικά όπως η σορβιτόλη.
Βοηθούν οι ασκήσεις πυελικού εδάφους;
Ναι, ειδικά όταν γίνονται με καθοδήγηση φυσικοθεραπευτή και biofeedback. Δυναμώνουν τον σφιγκτήρα και βοηθούν να κρατάτε περισσότερο χρόνο όταν έρχεται η ανάγκη.
Πότε χρειάζεται χειρουργείο;
Όταν τα συντηρητικά μέτρα δεν βοηθούν αρκετά. Οι συχνότερες επιλογές είναι η νευροδιέγερση των ιερών νεύρων και η αποκατάσταση του σφιγκτήρα. Την πιο κατάλληλη τη συστήνει ο πρωκτολόγος ή ο χειρουργός παχέος εντέρου.
Πώς προστατεύω το δέρμα;
Καθαρίζετε απαλά αμέσως μετά από κάθε διαρροή, με αφρό ή υγρά μαντηλάκια χωρίς σαπούνι, στεγνώνετε ταμπονάροντας και βάζετε προστατευτική κρέμα, π.χ. με οξείδιο του ψευδαργύρου. Αλλάζετε το επίθεμα όσο γίνεται πιο γρήγορα.
Ρωτήστε μας διακριτικά
Δεν ξέρετε ποιο επίθεμα ή ποια πάνα ταιριάζει στη δική σας περίπτωση; Πείτε μας και θα σας βοηθήσουμε. Η αποστολή γίνεται σε απλή συσκευασία.
Στείλτε μας με τη φόρμα παρακάτω ή καλέστε στο 2311 286 262. Η αποστολή γίνεται διακριτικά, σε απλή συσκευασία.
Φόρμα επικοινωνίας
Πηγές
- NICE guideline CG49. Faecal incontinence in adults: management.
- NHS. Bowel incontinence.
- American Society of Colon and Rectal Surgeons. Clinical Practice Guideline for the Management of Fecal Incontinence. Dis Colon Rectum 2023.
- Lewis SJ, Heaton KW. Stool form scale as a useful guide to intestinal transit time. Scand J Gastroenterol 1997;32:920–4.
Το άρθρο είναι για ενημέρωση και δεν αντικαθιστά την εξέταση από γιατρό. Τελευταία ενημέρωση: Νοέμβριος 2026.